بررسی مؤلفه‌های هوش هیجانی در شخصیت شهید حاج‌قاسم سلیمانی

هوش هیجانی که به توانایی شناسایی، درک و مدیریت هیجانات خود و دیگران اشاره دارد، به‌عنوان یکی از مفاهیم کلیدی در تبیین موفقیت‌های فردی و اجتماعی مورد توجه قرار گرفته است. پژوهش حاضر با هدف شناسایی مؤلفه‌های هوش هیجانی شخصیت شهید حاج قاسم سلیمانی و با رویکرد کیفی و به روش تحلیل محتوای عرفی انجام شد. داده‌های پژوهش از طریق مطالعه منابع مکتوب و تصویری مرتبط با سیره، گفتار و کنش‌های شهید سلیمانی گردآوری گردید. در این راستا، بیش از 160 سند مکتوب، صوتی و تصویری با استفاده از نمونه‌گیری هدفمند و بر اساس اصل اشباع در حجم نمونه انتخاب و بررسی شدند. تحلیل داده‌ها بر اساس الگوی شیه و شانون (2005) انجام گرفت و شامل مراحل خوانش مکرر متون، استخراج واحدهای معنایی، کدگذاری اولیه، سازمان‌دهی کدها در قالب زیرمقوله‌ها و در نهایت استخراج مقوله‌های اصلی بود. حاصل این فرایند، استخراج 215 واحد معنایی، 279 کد و ادغام آن‌ها در قالب 17 مؤلفه اصلی هوش هیجانی بود. به‌منظور اطمینان از روایی محتوای نتایج، به وسیله شاخص روایی محتوای (CVI) و بر اساس معیار لاوشی (1975) با نظر 8 نفر از صاحب‌نظران حوزه روان‌شناسی، یافته‌ها تاییدشد. یافته‌های پژوهش نشان‌ داد مؤلفه‌‌های هوش هیجانی شخصیت شهید سلیمانی بدین شرح‌اند: خودشکوفایی معنوی، خودآگاهی هیجانی، خودانگیختگی، خلق مثبت، تحمل فشار روانی، کنترل تکانه‌، واقعیت‌سنجی، حل مسئله، انعطاف‌پذیری، عزت نفس، استقلال، رهبری الهام‌بخش، همدلی، روابط اجتماعی مؤثر، انگیزش دیگران، مسئولیت‌پذیری اجتماعی، ابراز صحیح هیجانات. یافته‌های پژوهش همچنین مؤلفه «خودشکوفایی معنوی» را به‌عنوان بنیادی‌ترین و محوری‌ترین مؤلفه شناساندند؛ به‌گونه‌ای که سایر مؤلفه‌های هوش هیجانی شهید سلیمانی در نسبت با آن معنا و جهت‌گیری می‌یافتند. این نتایج می‌تواند مبنایی برای بازاندیشی در الگوهای بومی و معنویت‌محور هوش هیجانی فراهم آورد.

چند صفحه اول