ساخت مقیاس مرکزیت بخشی نابهنجار به خود براساس منابع اسلامی و اعتباریابی آن

گسترش خودمحوری، خودنمایی و خودشیفتگی در جوامع امروزی، سلامت روان و بروز اختلالات روانی را تحت تأثیر قرار داده است. با توجه به تأکید منابع اسلامی بر پیامدهای زیان‌بار توجه نابهنجار به خود و نیاز به ابزارهای بومی‌سازی شده، پژوهش حاضر با هدف تدوین مقیاس مرکزیت‌بخشی نابهنجار به خود بر اساس مدل مفهومی مبتنی بر منابع اسلامی (حافظی، 1399) انجام شد. هدف اصلی، شناسایی ویژگی‌های روان‌سنجی این مقیاس بود. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر شیوه جمع آوری اطلاعات روش کمی از روش توصیفی غیر ازمایشی از نوع پیمایشی می¬باشد. با مبنا قرار دادن مدل مفهومی مرکزیت‌بخشی نابهنجار به خود و پس از تحلیل‌های نظری و شناسایی نشانه‌ها، 126 گویه اولیه طراحی شد. روایی محتوایی با نظر 9 کارشناس اسلامی و روان‌شناسی بررسی و 115 گویه تأیید شد. پس از اجرای آزمایشی بر روی 36 نفر و حذف 2 گویه با همبستگی پایین، مقیاس 113 گویه‌ای نهایی پس از اجرا میان نمونه 300 نفری برای بررسی روایی سازه با تحلیل عاملی اکتشافی و اعتبار مقیاس با روش‌های دو نیمه‌سازی، گاتمن و آلفای کرونباخ ارزیابی شد.تحلیل عاملی 8 عامل را با 42% واریانس تبیین شده شناسایی کرد: “غوطه‌وری در خود” (11 گویه)، “ستایش‌خواهی” (10 گویه)، “افزون‌خواهی” (9 گویه)، “برتری‌جویی زبانی” (7 گویه)، آرزومندی کام نایافته (5 گویه)، “بی‌تفاوتی اجتماعی” (7 گویه)، “طلبکاری ناکارآمد” (6 گویه) و “تمنای سیری‌ناپذیر” (10 گویه). با حذف 48 گویه با بار عاملی کمتر از 3/0، 65 گویه نهایی بر روی 8 عامل توزیع شدند.اعتبار مقیاس، با آلفای کرونباخ کل پرسشنامه 974/0 و نتایج روش‌های دو نیمه‌سازی و گاتمن، همسانی درونی بالایی را نشان داد. نتایج حاکی از روایی و اعتبار مناسب مقیاس “مرکزیت‌بخشی نابهنجار به خود” است و می‌تواند ابزار مؤثری برای سنجش این مفهوم در جمعیت مورد مطالعه باشد. این مقیاس برای تشخیص، ارزیابی، و سنجش وضعیت برنامه‌های درمانی و پژوهش‌های بیشتر کاربرد دارد.

چند صفحه اول